February 12, 2009 – 1:32 pm
Πριν από 200 χρόνια, σαν σήμερα, γεννήθηκε ο σέρ Τσάρλς Ντάργουιν, ο γνωστός ελληνιστί ως Κάρολος Δαρβίνος (κατά τον Γκαίτε που έγινε Γείθιος και τον Μπλέηκ που έγινε Βλάκκης -Ιπτάμενο μου Μακαρονοτέρας σχώρα με!). Ξέρετε όλοι πολύ καλά γιατί είναι γνωστός.
Δεν ήταν ο πρώτος που διατύπωσε θεωρία της εξέλιξης. Οι φυσικοί φιλόσοφοι της Ιωνίας είχαν ήδη τις υποψίες τους και ο Λουκρήτιος, στη "Φύση των Πραγμάτων" αναφέρει κάτι που βρίσκεται πολύ κοντά στη σύγχρονη άποψη για την εξέλιξη του ανθρωπίνου είδους -πράγμα που σημαίνει ότι οι Επικούρειοι μάλλον το ψάχνανε το ζήτημα και είχαν πέσει πολύ κοντά. Μετά έπεσε η χριστιανική πανούκλα και το ζήτημα τέθηκε επι σωστής βιβλικής βάσης: Ο Μεγάλος Μαγικός Μουσάτος Μαλάκας Μπαμπάς έχωσε τα χέρια του στη λάσπη και έπλασε αντί για κουλουράκια και λασποπιτούλες τον άνθρωπο. Τώρα θα μου πείτε, εδώ δεν την γλίτωσε το ευαπόδεικτο και προφανές γεγονός ότι η γη είναι σφαιρική (διαβάστε την επίσημη γεωγραφία του Κοσμά του Ινδικοπλεύστη), θα την γλίτωνε μια θεωρία ακόμα ασχημάτιστη και στο φιλοσοφικό στάδιο - την οποία μάλιστα πρέσβευαν και οι βρωμεροί και άπιστοι Επικούρειοι*;
Εν πάσει περιπτώσει, το θέμα είναι ότι για να ξαναδιατυπωθεί θεωρία της εξέλιξης στο Δυτικό Κόσμο χρειάστηκαν κάμποσοι αιώνες. Ο Γάλλος Maupertuis βρέθηκε πολύ κοντά στο στόχο και διατύπωσε το νόμο της φυσικής επιλογής και ο Lamarck πρότεινε μια εξελικτική θεωρία βασισμένη στην κληρονομικότητα επίκτητων χαρακτηριστικών, κατά βάση λανθασμένη, αλλά που αποτελούσε τουλάχιστον ένα βήμα μπροστά. Ακόμα και ο παππούς του Κάρολου, ο Έρασμος Δαρβίνος, κάτι είχε ψυλλιαστεί. Αλλά χρειάστηκε η παρατηρητικότητα, η περιέργεια και το συστηματικό πνεύμα του εγγονού Κάρολου για να μπορεσει η εξελικτική θεωρία ν’αποκτήσει γερές βάσεις.
Παρ’όλο ότι τα νησιά Γκαλαπάγκος είναι διάσημα για τις ιγκουάνες τους, ο Κάρολος Δαρβίνος είχε τις πρώτες του ιδέες για την εξέλιξη και την αλλαγή των ειδών παρατηρώντας την ομοιότητα της ναντού (αμερικανικής στρουθοκαμήλου) με την αφρικάνικη στρουθοκάμηλο και διαπιστώνοντας ότι οι σπίνοι των νησιών είχαν διαφοροποιηθεί αρκετά ώστε να αποτελούν διαφορετικά είδη. Επιστρέφοντας στην πατρίδα του, παρατήρησε το πόσο διαφορετικές μορφές μπορούν να πάρουν τα περιστέρια και τα κατοικίδια μέσω της επιλογής του ανθρώπου. Σκέφτηκε λοιπόν ότι αν, σε λίγες γενιές και με την επιλεκτική αναπαραγωγή, ο άνθρωπος μπορούσε ν’αλλάξει ριζικά ένα είδος ζώου, η φύση, πολύ πιο παντοδύναμη και με μεγαλύτερο χρόνο στη διάθεσή της, θα μπορούσε από έναν κοινό πρόγονο να δημιουργήσει την πανσπερμία ζωϊκών ειδών που βλέπουμε σήμερα.
Ηταν συγκλονιστικό. Κανένα ζωϊκό είδος δεν χρειαζόταν ειδική δημιουργία για να προκύψει. Αρκούσε η πίεση του περιβάλλοντός του, που θα επέτρεπε στο καλύτερα προσαρμοσμένο άτομο -όχι απαραιτήτως το δυνατότερο ή το επιθετικότερο- ν’αφήσει απογόνους που θα επιβίωναν, μεταφέροντας τα επιτυχημένα χαρακτηριστικά του στις μετέπειτα γενιές. Όχι αυτά που απόκτησε -αλλιώς δεν θα υπήρχαν π.χ. γυναίκες με παρθενικό υμένα- στην πορεία του χρόνου, αλλά τα εγγενή χαρακτηριστικά που το βοήθησαν να προσαρμοστεί. Το "είπε και εγένετο" και το "και έπλασεν Θεός άνθρωπον" πήραν τη θέση που τους ανήκε: μεταξύ των μυθοπλασιών του Ησιόδου και του έπους του Γιλγαμές.
Η ανακάλυψη του Μέντελ και των νόμων του για την κληρονομικότητα ήρθε φαινομενικά να κλονίσει την ισχύ της θεωρίας του Δαρβίνου. Φαινομενικά πάντα, καθώς αργότερα ανακαλύφθηκε το φαινόμενο της μετάλλαξης και προσδιορίστηκε ο φορέας των γενετικών χαρακτηριστικών σε κάθε ζωντανό είδος. Οι νόμοι της εξέλιξης είναι τόσο ισχυροί και τόσο αληθινοί όσο οι νομοι που διέπουν τα φυσικά φαινόμενα:
1) Τα είδη δεν είναι σταθερά, αλλά μεταβάλλονται στο χρόνο.
2) Όλα τα ζωντανά όντα του πλανήτη έχουν έναν κοινό πρόγονο (αποδεδειγμένο καθώς όλα τα ζωντανά είδη χρησιμοποιούν το ίδιο μόριο -DNA- με την ίδια κωδικοποίηση πρωτείνών)
3) Τα χαρακτηριστικά που τείνουν να υποβοηθήσουν την επιβίωση ως την αναπαραγωγική ηλικία σε ένα περιβάλλον επικρατούν εν τέλει στον πληθυσμό. Δεν είναι πάντοτε τα καλύτερα για την μακροβιότητα του οργανισμού ή την προσωπική του επιβίωση, ούτε αυτά που προάγουν τη δύναμη και την επιθετικότητα. Δεν είναι ο ισχυρότερος αυτός που επικρατεί αλλά ο καλύτερα προσαρμοσμένος στο περιβάλλον του (μια κλασσική παρανόηση που χρησιμοποιήθηκε τόσο για τη διαχρονική δικαιολόγηση αθλιοτήτων, όσο και για την συκοφάντηση της Εξελικτικής θεωρίας).
4) Δεν κληρονομούνται εν γένει τα επίκτητα χαρακτηριστικά, κληρονομούνται μόνο οι τυχαίες μεταλλάξεις στο γενετικό κώδικα.
Οι νόμοι της εξέλιξης επαληθεύονται καθημερινά. Η ανθεκτικότητα των μικροβίων στα αντιβιοτικά -ευεξήγητη με την Εξελικτική Θεωρία- και η γένεση νέων ειδών ακόμα και στη διάρκεια της καταγεγραμμένης ιστορίας τους αποδεικνύουν. Φαίνεται μάλιστα ότι ισχύουν και γενικότερα. Είναι μάλιστα τόσο ισχυροί, ώστε ακόμα και έντιμοι πιστοί χριστιανοι επιστήμονες να παραδεχτούν ότι "Τίποτε στη βιολογία δεν βγάζει νόημα παρά μόνο υπο το φώς της Εξελικτικής Θεωρίας"
Δυστυχώς, όμως, στο καθ’ημάς Ελλαδιστάν η Εξελικτική Θεωρία, ακόμα και αν μπαίνει στα βιβλία, δε διδάσκεται, ενώ διδάσκονται στο ακέραιο τα παραμυθάκια του Μεγάλου Μαγικού Μουσάτου Μπαμπά με τις λασποπιτούλες του. Και δυστυχώς ακόμα και η λογοτεχνικού ενδιαφέροντος Κίνηση για τη Διδασκαλία της Εξέλιξης στα Ελληνικά Σχολεία, δεν χαρακτηρίζεται ούτε από αγωνιστικότητα, ούτε από ενημέρωση. Κραυγαλέο παράδειγμα: θεωρούν σαν ένδειξη υπεράσπισης την κρυπτοδημιουργιστική έκθεση ιδεών γνωστού διανοητικού αγύρτη (τελευταία εγγραφή εδώ), ο οποίος έχει δώσει ρεσιτάλ εμφανέστατης δημιουργιστικής αρλουμπολογίας και κτηνώδους άγνοιας σε βιβλίο του, όπου μπερδεύεται ο Born με τον Bohr, η φυσική με τη μεταφυσική και γενικώς τα όργανα καλλωπισμού με τα όργανα αναπαραγωγής.
Οσο για το διαδίκτυο, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του Ροϊδη (η εκπληκτική σειρά εδώ: 1,2,3,4,5,6), τα πανηγυράκια της δημιουργιστικής παραπληροφόρησης και του ορθόδοξου φονταμενταλιστικού σκοταδισμού κρατούν καλά και κανείς δεν γράφει μια εμπεριστατωμένη απάντηση.
Ταύτα και μένω.
Καληνύχτα θείε Κάρολε…
Καλά σαράντα, ελληνική παιδεία…
*μια μικρή λεπτομέρεια: Οι Επικούρειοι δεν πρέπει να ήταν άθεοι. Ήταν, κατά τα φαινόμενα, μάλλον πιο κοντά στο αντίστοιχο του μεταγενέστερου Δεϊσμού, απο την άποψη ότι παραδεχοντουσαν την ύπαρξη θεών, αλλά όχι την ανάμιξή τους στα εγκόσμια. Εν πάσει περιπτώσει, το θέμα του θείου δεν τους απασχολούσε ιδιαίτερα.
Posted in ελληναράδες, Icons |
2 Comments »
